Στεγαστικά δάνεια: Επιστροφή σημαντικών ποσών στους δανειολήπτες, με τελεσίδικες αποφάσεις, επειδή οι τράπεζες δεν μείωναν τα επιτόκια

30-06-2015

Καταχρηστικός ο όρος για τον προσδιορισμό του κυμαινόμενου επιτοκίου  δίχως επιτόκιο αναφοράς – Η αναπροσαρμογή γίνεται, στις περιπτώσεις αυτές,   με βάση τις μεταβολές στο παρεμβατικό επιτόκιο της ΕΚΤ – Επιστροφή σημαντικών ποσών στους δανειολήπτες στεγαστικών δανείων,  με τελεσίδικες αποφάσεις,  επειδή οι τράπεζες δεν μείωναν αντίστοιχα τα επιτόκια

Πολλοί δανειολήπτες,  που έχουν συνάψει συμβάσεις στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο μέχρι τις αρχές του 2003, δεν είχαν τα χρόνια που ακολούθησαν ανάλογες μειώσεις του επιτοκίου τους, παρά το γεγονός ότι τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τα διατραπεζικά επιτόκια είχαν καθοδική πορεία (τόσο κατά την παλαιότερη μείωση των επιτοκίων αυτών, όσο και αυτή που ακολούθησε από το 2009). Οι τράπεζες, εκμεταλλευόμενες τον αδιαφανή όρο της σύμβασης για τη διακύμανση του επιτοκίου, αρνήθηκαν να αποδώσουν σε αυτούς τους δανειολήπτες την ανάλογη  μείωση του επιτοκίου που δικαιούνταν. Το αποτέλεσμα ήταν καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασής τους να πληρώνουν σημαντικά υψηλότερους τόκους από αυτούς που θα έπρεπε να καταβάλλουν. Ορισμένες, εξάλλου, τράπεζες καταστρατήγησαν ομοίως την υποχρέωση αυτή σε μεταγενέστερα στεγαστικά δάνεια, καθώς, μολονότι αποδεχόντουσαν με τις συμβάσεις τους επιτόκια αναφοράς για τη διακύμανση του επιτοκίου, επιφύλασσαν για τον εαυτό τους τη δυνατότητα να μην τα ακολουθούν, όταν η πορεία τους είναι καθοδική!

Πολλοί δανειολήπτες, που  προσέφυγαν στη δικαιοσύνη, δικαιώθηκαν και επέτυχαν την επιστροφή σημαντικών ποσών από τις δόσεις που είχαν καταβάλει λόγω του υψηλότερου επιτοκίου.  Πράγματι, τα δικαστήρια, σε πλήθος αποφάσεων, έκριναν καταχρηστικούς τους όρους στεγαστικών δανείων που επιτρέπουν στην τράπεζα να μην ακολουθεί συγκεκριμένα κριτήρια στη διακύμανση του επιτοκίου και να μην αποδίδει στον δανειολήπτη το όφελος από την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών, δικαιώνοντας αντίστοιχες αξιώσεις των δανειοληπτών (βλ. τις τελεσίδικες ΕφΑθ 1471/2013, 5101/2011, ΠολΠρωτΑθ 458/2013, 2745/2013, 2747/2013, 4376/2012, 5996/2011, 5997/2011, 5998/2011, 1303/2011, 3826/2011, 5061/2010).  Οι όροι αυτοί καταστρατηγούν την αρχή της διαφάνειας και είναι καταχρηστικοί σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 6 και 7 εδ. ια του ν. 2251/1994.  Έτσι, τα δικαστήρια συμπληρώνουν ερμηνευτικά τις συμβάσεις αυτές με επιτόκιο αναφοράς το παρεμβατικό επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Οι όροι αυτοί καταστρατηγούν την αρχή της διαφάνειας και είναι καταχρηστικοί σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 6 και 7 εδ. ια του ν. 2251/1994.  Έτσι, τα δικαστήρια συμπληρώνουν ερμηνευτικά τις συμβάσεις αυτές με επιτόκιο αναφοράς το παρεμβατικό επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και υποχρεώνουν τις τράπεζες να επιστρέψουν τη διαφορά που προκύπτει στις τοκοχρεολυτικές δόσεις.

(παράθεση αποφάσεων)