Απόφαση 1318/2018 του Αρείου Πάγου : Προστασία επενδυτή

11-10-2018

Αναιρείται η απόφαση του Εφετείου που απέρριπτε  την αγωγή επενδυτή καθώς δεν διευκρινίζεται το περιεχόμενο της ενημέρωσης  που έλαβε η ενάγουσα, δεν αναφέρεται  εάν αυτή ενημερώθηκε  για τους ενδεχόμενους κινδύνους από την αγορά των δύο ομολόγων, για το εάν το κεφάλαιό της ήταν εξασφαλισμένο στη λήξη τους, πράγμα που ενδιαφέρει τον κάθε επενδυτή που αποβλέπει με τη συγκεκριμένη επενδυτική επιλογή στην εξασφάλιση του κεφαλαίου του και στην είσπραξη τόκων στο μέχρι τότε χρονικό διάστημα, ενώ η απόφαση περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες και αναφορικά με την προηγούμενη εμπειρία της αναιρεσείουσας στα θέματα των επενδύσεων.

Από το κείμενο της απόφασης

«..Σύμφωνα με τις διατάξεις του καταργηθέντος σήμερα Κανονισμού αυτού Δεοντολογίας των Εταιριών Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών (ΚΔΕΠΕΥ), ο οποίος τύγχανε εφαρμοστέος κατά τον χρόνο συνομολόγησης της επίδικης σύμβασης, κύρια υποχρέωση της τράπεζας, κατά την παροχή επενδυτικών συμβουλών, είναι, (εκτός των όσων προελέχθηκαν), κατ’ αρχήν, η παροχή ορθών και πλήρων συμβουλών. Η ενημέρωση του καταναλωτή θα πρέπει να γίνεται με τρόπο εύλογα κατανοητό και με τη μέγιστη δυνατή σαφήνεια, πράγμα που σημαίνει ότι η τράπεζα οφείλει να λαμβάνει υπόψη της, την οικονομική κατάσταση, τους στόχους, τη μόρφωση, τις γνώσεις και την εμπειρία του επενδυτή για το αντικείμενο της επενδύσεως (άρθρο 6 ΚΔΕΠΕΥ). Επίσης, οι συμβουλές θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες τόσο στο πρόσωπο του πελάτη όσο και στο αντικείμενο της επενδύσεως (άρθρο 6.1 ΚΔΕΠΕΥ). Σύμφωνα με την αρχή της καταλληλότητας η τράπεζα οφείλει να παρέχει προσαρμοσμένες στο πρόσωπο του πελάτη (κατάλληλες) συμβουλές. Η έκταση του καθήκοντος παροχής συμβουλών συμπροσδιορίζεται και από τα προσωπικά στοιχεία του πελάτη, ώστε θα πρέπει στο πλαίσιο της παροχής της συμβουλής να ληφθούν υπόψη το επίπεδο γνώσης, η ηλικία, το επάγγελμα, η οικογενειακή, οικονομική και περιουσιακή κατάσταση, η επενδυτική του εμπειρία, ο επενδυτικός στόχος και η προθυμία διακινδύνευσης (άρθρο 6.2 ΚΔΕΠΕΥ). Ο δεύτερος πόλος, στον οποίο οφείλει να προσαρμόζεται η διαδικασία της επενδυτικής συμβουλής είναι το αντικείμενο της επένδυσης. Εδώ εντάσσονται πληροφορίες που αφορούν γενικά την αγορά, πληροφορίες για το αντικείμενο της επένδυσης, για την οικονομική κατάσταση και την φερεγγυότητα του εκδότη των προτεινομένων τίτλων. Οι συμβουλές του παρέχοντος επενδυτικές υπηρεσίες θα πρέπει να είναι θεμελιωμένες σε επιμελή έρευνα. Η τράπεζα και κάθε ΕΠΕΥ οφείλει να προμηθεύεται τις πλέον επίκαιρες πληροφορίες για την απόδοση, τη ρευστότητα και την ασφάλεια της προτεινόμενης επενδύσεως. Ιδιαίτερα αυξημένο είναι το καθήκον της τράπεζας ή της ΕΠΕΥ για έρευνα ή ενημέρωση στις περιπτώσεις ιδιαίτερα επικίνδυνων ή πολύπλοκων επενδύσεων. Αυτό δεν σημαίνει ότι η τράπεζα πρέπει να αποτρέψει τον επενδυτή από μία επικίνδυνη επένδυση, αλλά οφείλει να καταστήσει σε αυτόν συνειδητό τον κίνδυνο στον οποίο εκτίθεται. Στόχος, των εν λόγω υποχρεώσεων που βαραίνουν τις τράπεζες ή τις ΕΠΕΥ δεν είναι η επιτυχία της επένδυσης, αλλά η εκ μέρους τους καταβολή κάθε δυνατής επιμέλειας για την εκπλήρωση της υποχρέωσης ενημέρωσης, διαφώτισης, έρευνας και παροχής κατάλληλης συμβουλής. Με βάση, επομένως, τις διατάξεις του εν λόγω νόμου, δημιουργουνται ενδεικτικά, ζητήματα ευθύνης μιας τράπεζας, αν δεν εφιστά εγγράφως την προσοχή του επενδυτή στους κινδύνους συγκεκριμένων επενδυτικών επιλογών του, αν δεν πραγματοποιεί με την κατάλληλη υποστήριξη των εξειδικευμένων συμβούλων της τεχνική ανάλυση της μελλοντικής κίνησης των κινητών αξιών που περιλαμβάνει στο προτεινόμενο επενδυτικό πρόγραμμα, αν δεν ενημερώνει με απολύτως σαφή τρόπο τον επενδυτή ως προς τις αποδόσεις των προτεινομένων για επένδυση τίτλων (άρθρο 6 ΚΔΕΠΕΥ). Η παράβαση των προβλεπομένων στις διατάξεις του εν λόγω Κανονισμού Δεοντολογίας ΕΠΕΥ συνιστά παρανομία, υπό την έννοια της διάταξης του άρθρου 914 ΑΚ. Εφόσον, επομένως, η εν λόγω παρανομία, διαπραχθείσα με υπαιτιότητα, επιφέρει αιτιωδώς ζημία στον επενδυτή, υποχρεώνει την παρανομούσα τράπεζα σε αποζημίωση. Άλλωστε, συναφές περιεχόμενο έχει και ο μεταγενέστερα εκδοθείς Ν. 3606/2007, όπως τροποποιήθηκε με το Ν 3756/2009, με τον οποίο μεταφέρθηκε στο ελληνικό νομικό σύστημα η κοινοτική Οδηγία 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Απριλίου 2004 «για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων, για την τροποποίηση των Οδηγιών 85/611/ΕΟΚ και 93/6/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της Οδηγίας 2000/12/ΕΚ….. Με το περιεχόμενο αυτό η αναιρεσιβαλλομένη περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής των πιο πάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, αναφορικά με το περιεχόμενο της ενημέρωσης της αναιρεσείουσας εκ μέρους των υπαλλήλων της αναιρεσίβλητης, χωρίς να αρκεί η αναφορά σ’ αυτήν ότι «προσφέρθηκε στην αναιρεσείουσα η δέουσα ενημέρωση». Ειδικότερα, δεν αναφέρεται εάν ενημερώθηκε η αναιρεσείουσα, για τους ενδεχόμενους κινδύνους από την αγορά των δύο ομολόγων, στα οποία κατά τις παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης επένδυσε το ποσό των 100.000 ευρώ και το σπουδαιότερο, για το εάν το κεφάλαιό της αυτό ήταν εξασφαλισμένο, κατά τη λήξη τους (30-10-2012), πράγμα που ενδιαφέρει τον κάθε επενδυτή, που αποβλέπει, με τη συγκεκριμένη επενδυτική επιλογή, στην εξασφάλιση του κεφαλαίου του και στην είσπραξη τόκων στο μέχρι τότε χρονικό διάστημα. Η ανεπάρκεια αυτή γίνεται εντονότερη, ενόψει των παραδοχών του Εφετείου ότι « περί τα τέλη Φεβρουάριου, αρχές Μαρτίου 2009, υπάλληλος της εναγομένης.. .ενημέρωσε την ενάγουσα ότι το εν λόγω επενδυτικό προϊόν έχει χαθεί τελείως, δεν υπάρχει αξία και κανένα κεφάλαιο,» χωρίς μάλιστα να διευκρινίζεται η έννοια της φράσης «το εν λόγω επενδυτικό προϊόν έχει χαθεί τελείως». Πέραν τούτων, η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες και αναφορικά με την προηγούμενη εμπειρία της αναιρεσείουσας στα θέματα των επενδύσεων, ενόψει του ότι δεν γίνεται οποιαδήποτε αναφορά σε συγκεκριμένες επενδύσεις εκ μέρους της κατά το παρελθόν, εκτός από την γενική και αόριστη διαπίστωση προηγούμενης εμπειρίας της στα θέματα των επενδύσεων… ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την 4308/2015 απόφαση του Εφετείου Αθηνών..»Logo_Symbol.